Werken en pensioen gaan hand in hand

In onze samenleving is het gebruikelijk dat mensen rond hun 67e stoppen met werken en van hun pensioen gaan genieten. Dat geldt echter niet voor alle beroepen: in veel monarchieën vervullen koning(inn)en bijvoorbeeld hun functie tot aan hun dood. De functie van koning(in) wordt dan gezien als een levenslange roeping die je niet zomaar neerlegt op basis van leeftijd. Deze visie sluit aan bij de nieuwe trend die zichtbaar is rondom pensionering. Voor steeds meer gepensioneerden staat stoppen met werken niet gelijk aan het einde van een actief arbeidsleven. Sterker nog: veel senioren kiezen bewust voor blijven werken omdat het hen energie, plezier en structuur geeft.

Pensioen geldt niet meer als harde scheidslijn

Het traditionele beeld van een eenduidig moment waarop men stopt met werken is aan het verschuiven. Onderzoek laat zien dat veel mensen na hun AOW-leeftijd actief blijven in het werkveld, bijvoorbeeld in deeltijd, als zelfstandige of in andere rollen. Voor velen is pensioen geen abrupt einde van werk, maar een overgangsperiode waarin ze hun werk flexibel kunnen vormgeven.

Werkplezier en sociale verbondenheid

Uit onderzoek blijkt dat plezier in het werk een van de belangrijkste redenen is om ook na de pensionering actief te blijven. Oudere werknemers geven vaak aan dat ze het gevoel nuttig te zijn willen behouden en waarde hechten aan sociale contacten die werk biedt. Hoewel inkomen ook een rol kan spelen, is het niet de nummer één drijfveer. Mensen willen vooral werken, omdat het bij hen past en energie geeft.

Onderzoek wijst uit dat actief blijven, betaald of onbetaald, bijdraagt aan zingeving en algemeen welzijn. Werk biedt structuur, mentale stimulatie en sociale interactie, wat bijdraagt aan geluk en gezondheid, zelfs na de formele loopbaan.

Doorwerken voor vitaliteit

Experts benadrukken dat werk cognitieve uitdaging biedt en een positief effect heeft op de vitaliteit van senioren. Het brein blijft actief, mentale scherpte blijft behouden en het gevoel van betrokkenheid blijft bestaan. Onderzoek toont aan dat veel pensioengerechtigden de fysieke en mentale capaciteiten hebben om langer actief te blijven op de arbeidsmarkt. Het zijn juist de werkomstandigheden, cultuur of maatschappelijke verwachtingen die bepalen of iemand doorwerkt of stopt.

Kansen voor onbenut potentieel

Het potentieel van doorwerkende senioren wordt nog onvoldoende benut. Op veel werkplekken wordt het gesprek over doorwerken na de pensioenleeftijd niet gevoerd, terwijl een open gesprek over mogelijkheden, flexibiliteit of een nieuwe rol voor veel oudere werknemers doorslaggevend kan zijn voor het maken van een doorstart na hun pensioen. Hierin blijven kansen door werkgevers dus vaak nog onbenut.

Kortom

Werken na je pensioen voegt veel meer toe dan alleen een financieel extraatje. Het draait om plezier, zingeving, sociale verbondenheid en vitaliteit. Wie wil, kan van de pensioengrens een zachte overgang maken naar een fase waarin werk niet verplicht, maar wel vanzelfsprekend is.

Literatuur

• Blauw Bloed. (2023). Waarom een koning (niet) met pensioen mag. EO. https://blauwbloed.eo.nl/royaltynieuws/waarom-een-koning-niet-met-pensioen-mag
• Bosma, J. & van Solinge, H. (2025). Doorwerken na pensioen draait vooral om werkplezier – maar niet voor iedereen. Demos: bulletin over bevolking en samenleving 41 (3): 5-7. https://nidi.nl/demos/doorwerken-na-pensioen-draait-vooral-om-werkplezier-maar-niet-voor-iedereen/
• Damman, M. (2024). Wanneer ben je gepensioneerd? Percepties van werkenden in Nederland. Geron Tijdschrift. https://gerontijdschrift.nl/artikelen/wanneer-ben-je-gepensioneerd/
• Leef je pensioen (z.d.). Dit zeggen expert over doorwerken na je pensioen. https://www.leefjepensioen.nl/dit-zeggen-experts-over-doorwerken-na-je-pensioen/
• Leyden Academy on Vitality & Ageing (2021). Zingeving na het pensioen. https://www.leydenacademy.nl/vraag-pensioen/
• van Nieuwkoop, L. (2024). Hoe word jij betekenisvol ouder? Een multidisciplinair onderzoek naar de arbeidsmarktparticipatie van 55-plussers. Rijksuniversiteit Groningen. https://www.rug.nl/rechten/recht-en-samenleving/blog/hoe-word-jij-betekenisvol-ouder-een-multidisciplinair-onderzoek-naar-de-arbeidsmarktparticipatie-v
• van der Noordt, M., de Boer, G. & Eysink, P. (2025). Hoe ziet langer doorwerken eruit? De gezondheid en het werkvermogen van werkende 55-plussers. RIVM. https://www.rivm.nl/publicaties/hoe-ziet-langer-doorwerken-eruit-gezondheid-en-werkvermogen-van-werkende-55-plussers
• van Solinge, H. & Bosma, J. (2025). Kansen om door te werken na de pensionering onbenut. Geron Tijdschrift. https://gerontijdschrift.nl/artikelen/kansen-om-door-te-werken-na-de-pensionering-onbenut/